|
nieuwsbrief |
kadootje doen ?
» Bonifatius » - » Radboud » - » de Donar eik »
» Kerkmanagement » - » de Dokkumer
moordzaak » - » Aurich connectie »
» Duinkerken » - » Requiescat
in pace » - » Crime Scene
Investigation CSI »
Bonifatius
De Heilige Bonifatius (672 - 5 juni 754) bij Dokkum vermoord. Dat is wat we in doorsnee hebben meegekregen van school of anderszins. Moordzuchtig volkje, die Friezen, plaats delict : Murmerwoude ofwel moordenaarswoud ?
We weten eigenlijk helemaal niet zoveel van hem af, wel is er over hem geschreven,
door Willibald ( niet Willibrord ) die heeft de "vita Bonifatii Kap. 6" nagelaten en schrijft daarin:
Bonifatius werd geboren in een naar die tijd gegoede familie als Winfrid of Wynfrith
en naar de traditie leert, in de plaats Crediton in Devonshire, Engeland.
Als kloosterling kreeg hij daar zijn theologische scholing en werd op zijn 30e priester, om in 715 n. chr. met zijn zendingsexpeditie naar de Friezen aan te vangen.
in 716 stak hij over naar Dorestad ten noorden van het huidige Wijk bij Duurstede,
maar ondervond teveel weerstand, aldus onze standaard geschiedschrijving.
Varend vanaf ZuidWest Engeland , door het Kanaal waar de afstand tot het vasteland van Europa het smalst is, de Noordzee op, vervolgens ga je dan niet direkt aan land, maar vaart bij Hoek van Holland en Europoort de Nieuwe Waterweg op, dan de Nieuwe Maas om via de Lek uit te komen landinwaarts nagenoeg 100 km. ( pak 'm beet halverwege Nederland ) bij Wijk bij Duurstede. Niet geheel logisch, maar het was een andere tijd, toch?
Vermoedelijk zal Winfrid in Noord Frankrijk aan land zijn gegaan bij de plaats Audruicq ( Dorestadum / Dorewic ) nabij Calais (bron: Holle Boomstammen auteur
Albert Delahaye). Ligt meer voor de hand.
In 718 ging Wynfrith naar Rome, met aanbevelingsbrieven van de bisschop van Winchester. Paus Gregorius II wees hem Thüringen aan als zendingsterrein, zo'n beetje centraal - Duitsland, dus vertrok Bonifatius voor de tweede maal naar het vaste land en werkte enkele jaren met Willibrord samen in Utrecht, naar nederlandse bronnen vermelden. Gegeven de vele landerijen die Willibrord in Duitsland heeft vergaard (..), en zijn missies naar andere gebieden is het de vraag of hij erg veel tijd aan Utrecht heeft besteed, op die tijd en op die plaats. In 722 wijdde de paus hem tot missiebisschop van Duitsland ten oosten van de Rijn, terwijl Karel Martel hem op voorspraak van de paus zijn bescherming toezegde voor al de gebieden die door de Franken veroverd waren. "Echt Utrechts"!
Radboud koning van de Friezen
We moeten bedenken dat in die tijd er nog niet zo'n grote behoefte was om alles tot op de komma vast te leggen, dus heel veel informatie ligt niet duidelijk. Zo moeten we wellicht het woord koning ook niet al te letterlijk nemen, maar meer in de zin van belangrijk leider of zoals tegenwoordig in het Midden Oosten of Oost Afrika wel gebruikt wordt : "krijgsheer".
In deze periode van Bonifatius was Radboud ( we dateren hem vanaf 648 tot 719 = 71) zo'n koning van de Friezen, zoon van Aldgillis en kwam rond 679 aan de "macht".
Na aanvankelijke nederlagen tegen de Franken wist hij in de laatste jaren van
zijn leven het "Friese rijk" uit te breiden tot aan de Schelde in het zuiden en na een overwinning op Karel Martel in 717 tot Keulen in het oosten. Met het opkomende christendom had hij niet veel, daar zijn nog diverse legenden van. Maar in het algemeen is vast te stellen, dat wat niet des konings is, is tegen de koning en zal door de koning bestreden worden. Tijdens een wisseling van de wacht liggen er altijd kansen, en dat betekende dat met de dood van Radboud de weg naar het noorden weer open lag.
Deze vaststelling van de zuidgrens pleit niet voor de eerste aankomst in Wijk bij
Duurstede, Bonifatius zou dan in het centrum van het rijk van Radboud aangekomen zijn.
de Donar eik
Hoezo de weg naar het noorden? Waar zat Bonifatius dan? We hebben het dan over de tweede reis van Bonifatius, eigenlijk de terugreis van Rome over land [ jawel , zo'n 1400 kilometer ] in het kerngebied wat hem door de Paus was toegemeten, Hessen en Thüringen. En Thüringen was ook al een favoriet gebied van Willibrord (..)
Daar dus geen Friezen maar Germanen. En wanneer we de geschriften mogen geloven, zullen de Germanen en Bonifatius aardig aan elkaar gewaagd zijn geweest, want ook Bonifatius legde zijn oren niet eerst te luisteren bij de zieltjes van de Germanen , teneinde de overmacht van christenen en het Frankisch gezag te bewijzen hakte Bonifatius in ca.723 de heilige Donareik om in Geismar nabij Fritzlar op de grens van Hessen en Nedersaksen, rondom de Frankische vesting Büraburg. Van het hout bouwt hij een kerk gewijd aan de heilige Petrus, in latere tijd uitgebouwd tot klooster.
Kijk , zo'n boom even omhakken , dat haalt je wel wat problemen op de hals, en is zeker geen garantie om door de bevolking in het hart te worden gesloten. Populair zal hij dus niet geworden zijn, bij die Friezen rondom Fritzlar in Hessen. Of was hij nou bij de Frizen, en niet de Fresones....
En waar zitten we dan ergens met Geismar en Fritzlar?
een goeie 24 km onder Kassel, voorbij het Ruhrgebied, in een rechte lijn omhoog kom je uit tussen Bremen en Hamburg, trek je de lijn horizontaal naar links kom je uit op de hoogte van Duinkerken (Frankrijk) - Westerschelde met Antwerpen ( België).
Tot 732 ( vanaf 723 dus 9 jaar ) werkt Bonifatius in deze omgeving, dus in Hessen en
Thuringen.
Kerkmanagement
In 732 benoemt paus Gregorius III Bonifatius tot aartsbischop en tot rond 736 werkt hij in Beieren waar hij de kerk reorganiseert, zoals daar zijn het stichten van bisdommen in Regensburg, Passau, Salzburg, en Freising. Moet je je wel realiseren, de man komt van Engeland, steekt het Kanaal over, passeert in de breedte België, doorkruist het Ruhrgebied zonder TGV (trein met Très Grandes Vitesse),
werkt daar een goeie 9 jaar rond die eik, pakt dan even Zuid-Beieren mee en Oostenrijk. In een tijd waarvan wij doorgaans denken aan de "duistere middeleeuwen", vikingen in Wijk bij Duurstede en rauwe kreten slakende autochtonen. Misschien moeten we dat beeld toch wat herzien.
Van 736 (Bonifatius is dan 64 jaar) tot aan 753 (hij is dan 81) blijft Bonifatius
voornamelijk als kerkhervormer aan het werk ( logisch, AOW bij 65 jarige leeftijd was er niet, dus je blijft werken ) en organiseert de grote synoden van 742 het Concilium Germanicum (hij is dan 70 ) en 743 te Les Estinnes (België/Wallonië) en de synode van 744 te Soissons (tussen Reims en Noyons in Noord Frankrijk). In 744 laat hij Sturmius het klooster van Fulda stichten, wat al gauw zijn lievelingsklooster wordt en snel uitgroeit tot een plaats van grote betekenis.
Zoals Bonifatius in 742 aan Paus Zacharias schrijft: "Ein Bischofssitz, so haben wir bestimmt, soll in der Burg sein, die Würzburg heißt;..."
"...und der zweite in der Stadt, die Büraburg heißt;..."
"...der dritte an einer Stelle, die Erfurt heißt, diese war ehedem eine Stadt ackerbauernder Heiden..." [ bron: www.bonifatius-in-thueringen.de ].
Laten we ons nog even realiseren, 81 jaar oud, we zien de noodzaak om een reis
te maken voor de hoognodige kerstening te Dokkum in Friesland, dus op van Frankfurt naar Hamburg, moeten we wel rekenen op 497 km. laat staan, westwaarts naar Dokkum.
Met loopsnelheid 5 km. per uur, te paard weliswaar sneller, anderszijds niet te vergeten de kwaliteit van de wegen in die tijd, roofzuchtige volkjes onderweg ( zelfs de voorouders van ons koningshuis in Duitsland zijn hun carrière begonnen als roofridder en dat was alweer een paar eeuwen later dan Bonifatius ). Laten we afspreken nóóit meer te spreken
over zwakkere 55+ 'ers, gelet op Bonifatius!
de Dokkumer moordzaak
In 754 werd hij ( dus op 82 jarige leeftijd ) bij Dokkum door de heidense Friezen
vermoord, samen met meer dan 50 van zijn metgezellen. Na een kort verblijf in de Sint-Salvatorkerk in Utrecht en later in Mainz wordt hij overgebracht naar het klooster Fulda, zijn favoriete klooster.
Heb je toch reizen ondernomen tot en met Regensburg en Salzburg, van Engeland naar Rome,
zonder de huidige bewoners van Dokkum op de tenen te willen trappen, waar ligt het belang na een dergelijk rijk leven om nog even naar een aantal terpen in het huidige noorden van Friesland te reizen en daar zo aan je eind te komen? Er wringt iets.
Fulda
Fulda is een stad in Hessen met circa 65.000 inwoners in onze huidige tijd en
ligt bij de rivier de Fulda tussen de gebergten Vogelsberg en Rhön.
Fulda ontstond bij een in 744 in opdracht van Bonifatius gesticht klooster. De bijzetting van de bij Dokkum vermoorde bisschop in de abdij maakte van de stad een belangrijke bedevaartplaats, uit deze periode dateert ook de romaanse Michaelskerk (818-822), een van de oudste kerken in Duitsland. Bonifatius' relieken bevinden zich in de crypte onder de dom, die van later datum is, althans naar ons bekend is.
Dokkum metropool van het noorden
Waarschijnlijk is Dokkum ontstaan toen een groep mensen langs de noordelijke oever van een zeearm van de Lauwers ging wonen. De eerste bewoners wierpen een kleine terp op. Zo konden ze hun woningen beschermen tegen overstromingen. De nederzetting wordt dan nog geen Dokkum genoemd. Namen als Dockinga, Villa Nocdac en Dockynchirica komen voorbij.
De "vrije" Friezen zagen de evangeliepredikers echter als een teken van de steeds groter wordende Frankische macht. De zendeling Winfrid Bonifatius was dan ook niet welkom. In juni 754, toen Bonifatius en zijn gevolg hun tenten bij Dockinga opzetten, sloegen de Friezen toe. Op brute wijze vermoorden ze de Heilige en zijn 52 gezellen.
Langzaam groeit Dokkum van een nederzetting uit tot een stadje. Het klooster
wordt overgenomen door de Witheren. Deze monniken lieten een grote Abdijkerk bouwen
in het hart van de stad.
Aan het eind van de 13e eeuw (1298) krijgt Dokkum stadsrechten. Het is de tweede plaats in Friesland die stadsrechten krijgt. Stavoren is de eerste. Het einde van de 13e eeuw is een roerige tijd. Vele kleine oorlogen en ruzies dwingen tot de aanleg van verdedigingswallen en grachten. Waarschijnlijk zijn de kleine grachtjes in Dokkum daar nog een overblijfsel van.
aldus deze bron
www.bonifatiusdokkum.nl
Maar een concentratie van te bekeren mensen, waar Bonifatius met zijn inmiddels
opgebouwde "cv" eer aan zou behalen op zijn leeftijd van 82 ????
Aurich
Er zijn mensen, die het moordenaarsverhaal juist gebeurd zien in het noord-duitse deel van Friesland:
Aurich , in de deelstaat Nedersaksen, een kleine 50.000 inwoners groot.
Het gebied waarin de gemeente ligt is rijk aan geestgond, veengebieden, moerassen
en zee: het landschap van Oost-Friesland.
Oost-Friesland grenst aan de Waddenzee in het noorden en aan de Nederlandse provincie Groningen in het westen, waartoe ook de Oost-Friese Waddeneilanden behoren. Naast Aurich zijn er nog de volgende plaatsen Emden, Leer, Norden en Wittmund. Oost-Friesland heeft een oppervlakte van 3.142 km2 en ruim 465.000 inwoners en is met 148 inwoners per km2 relatief dunbevolkt.
De geschreven geschiedenis van Aurich gaat terug tot de 13e eeuw. De nederzetting
Aurechove wordt voor het eerst genoemd in een Friese rechterlijke beschrijving
uit 1276, de zogenaamde Brookmerbrief.
De plaats lag rond de Lambertikirche, die door de graaf Moritz von Oldenburg gesticht werd. De kerk is gewijd aan de heilige Lambertus, de in 703 vermoorde bisschop van Maastricht. Klaarblijkelijk toch wel een populaire hobby in die jaren, het vermoorden van bisschoppen.
De gemeentelijke website is te vinden op : Aurich,
maar een interessant bekeringsobject, dacht het niet.
Duinkerken
Duinkerken of in het Frans: Dunkerque is een stad in Frankrijk aan de grens met
België. en telt zo'n 70.000 inwoners. De havenstad behoorde vroeger tot het graafschap Vlaanderen; tijdens de Tachtigjarige Oorlog opereerden vanuit de stad de Duinkerker Kapers , dus zeker een roemrucht volkje.
Het Vlaamse verleden is nog steeds merkbaar in de stad, veel benamingen
zijn gebleven. Een naam die minder bekend gebleven is in de herinnering, is Dochynchirica, in Nederland gekaapt en omgezet naar Dokkum, voor wat betreft de nalatenschap van Bonifatius. Aldus de al eerder aangehaalde Albert Delahaye.
Eeuwige rustplaats
In ons ruimtevaart-tijdterp begint het een hot item te worden, om je urn na
overlijden in een baan rond de aarde te brengen, althans in vermogende kringen.
In vroeger tijden had men een ander idee omtrent ruimte en tijd, maar neem nu Sint
Willibrord, nagenoeg tijdgenoot van Sint Bonifatius. Willibrord werd apostel der Friezen genoemd, reist stad en land, zeg maar Europa, af, met een voorkeur voor Thüringen , Delahay plaatst hem met land en al in Vlaanderen, niet geheel zonder logica, maar begraven doen we in Echternach, Luxemburg , even tegenover Trier.
In die contreien had hij in de beginfase van zijn carrière al wat landerijen (!)
en dergelijke verkregen, schept toch een band.
Bonifatius laten we in Nederland bij Dokkum vermoorden, Delahaye laat 'm bij Duinkerken ten onder gaan, waar denk je dat z'n stoffelijke resten begraven cq. bijgezet worden ? In Fulda. Is het in België dan niet rustig genoeg?
Toegegeven, verondersteld wordt dat waar Willibrord aktief was in Noord Frankrijk / West Vlaanderen, Bonifatius hem in de laatste dagen heeft "vervangen", dus daar een doel had om naar toe gaan, die reis een stuk logischer lijkt dan een reis naar Dokkum. Je zou je zelfs nog voor kunnen stellen, dat hij omgekeerd het Kanaal had kunnen oversteken om de laatste levensdagen te slijten op zijn geboortegrond in Engeland, hoewel dat minder spoort met zijn geestelijk doel.
CSI
Je zou zeggen dat het niet eervol is, wanneer de verre voorouders betrokken waren bij de moord op een bejaarde bisschop. Dokkum zit er niet mee, sterker nog , ze vinden anno nù geneeskrachtige bronnen, en pompen daar toerisme mee op en dat is niet verkeerd voor de lokale economie.
Audruicq / Dorestadum hoor je er niet over, Dockynchirica / Duinkerken / Dunkerque pronkt niet met de eer eventueel betrokken te zijn geweest.
Beide steden zouden zich daar toch mee in de vingers snijden, qua toerisme.
Is verdacht.
Het vraagt om sporenonderzoek.
Misschien ligt er in de Vlaamse bodem nog DNA materiaal om te vergelijken.
En daarom kan het dossier niet gesloten worden !
bronnen: